สาเหตุ

             เกิดจากเชื้อซึ่งเป็นแบคทีเรียที่มีชื่อว่า เทรโพนีมาพัลลิดัม (Treponema pallidum) ติดต่อโดยการร่วมเพศเชื้อจะเข้าตามรอยถลอก หรือบาทแผลเล็กน้อย หรืออาจไซเข้าเยื่อบุผิวของท่ปัสสาวะ ทวารหนัก ช่องคลอด หรือช่องปาก

คนเราติดเชื้อได้อย่างไร

1. ทางเพศสัมพันธ์

• เชื้อสามารถทางเพศสัมพันธ์ โดยผ่านทางเยื่อบุช่องคลอด ท่อปัสสาวะ
• เชื้อโรคจะติดต่อได้บ่อยในระยะที่ 1 Primary เนื้องจากระยะนี้ไม่มีอาการ
• ในระยะที่ 2 Secondy จะมีหูดระยะนี้จะมีเชื้อโดรปริมาณมาก หากสัมผัสอาจทำให้เกิดการติดเชื้อ

2. การติดต่อทางอื่น 

• เชื้อจะอ่อนแอตายง่าย ดังนั้นการสัมผัสมือ หรือการนั่งโถส้วมจะไม่ติดต่อ
• หากผิวหนังที่มีแผลสัมผัสกับแผลที่ติดเชื้อ ก็ทำให้เกิดการติดต่อได้

3. จากแม่สู่ลูก

• เชื้อสามารถติดจากแม่ไปสู่ลูก ขณะที่ตั้งครรภ์และคลอด
  

อาการของโรค

  ซิฟิลิส ระยะที่ 1

• ในระยะที่ 1 รอยโรคจะปรากฏเป็นแผลริมแข็ง Chancre
• หลังจากได้รับเชื้อ 10 - 90 วันจะมีตุ่มแดงแตกออกเป็นแผลที่อวัยวะเพศที่เชื้อเข้า
• แผลมักเป็นแผลเดียว ไม่เจ็บ ขอบนูน ต่อมน้ำเหลืองจะโตกดไม่เจ็บ
• ตำแหน่งที่พบได้บ่อยได้แก่ อวัยวะเพศชาย อัณฑะ ทวารหนัก ช่องคลอด ริมฝีปาก
• แผลจะอยู่ 1 - 5 สัปดาห์ และหายไปเอง
• แม้ว่าแผลจะหายไปเองแต่ว่าเชื้อก็ยังมีอยู่ในกระแสเลือด
• สำหรับผู้ที่เป็นโรคเอดส์ แผลจะมีขนาดใหญ่ และมีอาการเจ็บมาก
• การตรวจเลือดในช่วงนี้อาจให้ผลลัพธ์ได้ร้อยละ 30

ซิฟิลิส ระยะที่ 2

• ระยะนี้จะเกิดหลังได้รับเชื้อ 17 วัน - 6 เดือน
• ผู้ป่วยจะมีอาการอยู่ประมาณ 2 - 6 สัปดาห์
• ต่อมน้ำเหลืองโต
• ปวดตามข้อเนื้องจากอักเสบ
• มีผื่นสีแดงน้ำตาลที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า ไม่เจ็บ ไม่คัน สามารถพบได้ตามทั่วไปเรียกว่า" ออกดอก" 
• จะพบหูด Condylomata late บริเวณที่อับชื้น เช่น รักแร้ ทวารหนัก ขาหนีบ
• จะพบผื่นสีเทาในปาก คอ และปากมดลูก
• ผมร่วงเป็นย่อม ๆ
• ผู้ป่วยรู้สึกไม่สบาย
• อาการเหล่านี้จะอยู่ได้ 1-3 เดือนหายไปเองและจะกลับมาเป็นซ้ำ
• การตรวจเลือดมนช่วงนี้จะทำให้ผลลบ

  ระยะแฝง

• ช่วงนี้ผู้ป่วยจะไม่มีอาการของโรค ช่วงนี้กินเวลา 2 - 30 ปี หลังจากได้รับเชื้อ
• ในช่วงนี้จะทราบได้โดยการตรวจเลือด
• ระยะนี้อาจมีผื่นเหมือนระยะที่ 2
• ในระยะนี้หากตั้งครรภ์ เชื้อสามารถติดไปยังลูกได้

  ระยะที่ 3

• ประมาณ 1 ใน 3 ของผู้ป่วยที่ไม่ได้รับการรักษาจะแสดงอาการของโรคออกมาในระยะท้าย
• ระยะนี้เชื้อโรคจะทำลายอวัยวะต่างๆ เช่น หัวใจและหลอดเลือด สมอง ทำให้อ่อนแรง หรืออาจตาบอดได้ กระดูกหักง่าย
• หากไม่สามารถรักษาให้ทัน อวัยวะต่างๆ จะถูกทำลายโดยที่ไม่สามารถกลับมาเป็นปกติได้
• การตรวจเลือดจะพบผลร้อยละ 30
   *Congenitel Syphilis  หมายถึง ทารกที่ติดเชื้อตั้งแต่อยู่ในครรภ์

จะรู้ได้อย่างไรว่าเป็น ซิฟิลิส

            การตรวจวินิจฉัยโดยการนำหนองจากแผลหรือเลือดไปตรวจหาเชื้อ

• Dark field Exam นำน้ำเหลืองจากแผลหรือผื่นไปส่งกล้องเพื่อหาตัวเชื้อ
• การตรวจเลือด หาภูมิคุ้มกันของ ซิฟิลิส ทำได้ 2 วิธี คือ

            การตรวจหาภูมิคุ้มกันซึ่งไม่เฉพาะเจาะจงต่อเชื้อ ซิฟิลิส ได้แก่ VDRL (Venereal Disease - Laboratory) และ RPR (Rapaid Plasma Reagent)

            การตรวจเลือดเพื่อยืนยันการวินิจฉัยโดยวิธี FTA-ABS (Fluoresecent Treponemal antibody-Absorption Test) วิธี MHA-TP

          (Microhemagglutination Treponema Palladiums) และ TPHA (Treponema-Palladiums Haemagglutination Test)
ข้อควรระวังสำหรับผู้ที่เคยเป็น ซิฟิลิส มาก่อนอาจจะให้ผลบวกหลอกโดยที่ไม่เป็นโรคเมื่อตรวจเลือด

ข้อแนะนำและข้อควรระวังสำหรับผู้ที่ติดเชื้อซิฟิลิส

• หลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์กับกลุ่มเสี่ยง และต้องสวมถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์
• หากตรวจพบว่ามีเชื้อหรือเคยมีเชื้อซิฟิลิส ควรปรึกษาแพทย์ หรือผู้รู้ในการรักษาและปฏิบัติตัวต่อไป
• หากตรวจพบว่ามีเชื้อหรือเคยมีเชื้อซิฟิลิส ควรงดบริจาคโลหิต
• หลังจากบริจากโลหิตแล้วพบความผิดปกติควรตรวจซ้ำเพื่อยืนยันผล ที่โรงพยาบาลใกล้บ้านหรือสถานพยาบาลตามสิทธิของท่าน
• หากมีข้อสงสัย หรือข้อแนะนำเพิ่มเติมได้ที่ งานสุขศึกษาประชาสัมพันธ์ โทร 054-335262 ต่อ 222